Zoeken met Grammatica-informatie

Deze webpagina biedt een aantal opdrachten aan over het onderwerp taalzoeken met grammatica-informatie. De opdrachten zijn gemaakt voor middelbare scholieren die de Open Dag Informatiekunde van de Rijksuniversiteit Groningen van 17 februari 2012 bezoeken. De contactpersoenon voor deze opdrachten zijn Daniël de Kok <me(at)domein> en Erik Tjong Kim Sang <erikt(at)xs4all.nl>

Het zoekprogramma dat bij deze opdrachten hoort is beschikbaar op:

http://www.let.rug.nl/erikt/lassy/

Opdracht 1

Net als bij Google kan je in het zoekprogramma een woord intikken en op Enter drukken. Je ziet dan de zinnen die het woord bevatten. Probeer dit uit met het woord afspraak .

1. Hoeveel zinnen bevatten het woord afspraak ?
2. Wat is de zin die bij nummer 11 staat?

Opdracht 2

Je kan ook zoeken naar de basisvorm (lemma) van een woord door lemma='woord' in te tikken. Probeer dit voor het woord maken .

3. Hoeveel zinnen zijn er met het lemma maken ?
4. Wat is de zin die bij nummer 15 staat?
5. En hoeveel zinnen zou je hebben gevonden als je gewoon naar het woord maken had gezocht?

Opdracht 3

Het commando lemma='woord1' and hlemma='woord2' kan worden gebruikt om te zoeken naar twee woorden die een grammaticale relatie hebben. Probeer dit met afspraak als woord1 en maken als woord2.

6. Hoeveel zinnen worden er nu gevonden?
7. Verwissel de twee woorden in de zoekopdracht: maken wordt woord1 en afspraak wordt woord2. Bekijk het resultaten en leg uit wat het verschil is tussen de resultaten van deze zoekopdracht en die van de vorige.

Opdracht 4

Nu proberen we een antwoord op de volgende vraag te vinden: Wie of wat kan worden ontmoet door iemand?

Een voorbeeld van een zin die een antwoord op deze vraag kan geven is: De paus ontmoet de aartsbisschop. Het mogelijke antwoord op de vraag in deze zin is aartsbisschop. Dit is het lijdend voorwerp (obj1) van het hoofdwoord ontmoet.

De zoekopdracht rel='obj1' and hlemma='werkwoord' kan worden gebruikt om zinnen met een lijdend voorwerp van een bepaald werkwoord te vinden. Probeer deze zoekopdracht met als werkwoord ontmoeten .

8. Hoeveel zinnen vind je met het hoofdlemma ontmoeten en een bijbehorend lijdend voorwerp?
9. Als je op (statistieken) klikt dan krijg je onder word: een overzicht van de lijdend voorwerpen met steeds een woord voorafgegaand door het aantal keer dat het woord voorkomt als lijdend voorwerp. Welk woord komt het vaakst voor als lijdend voorwerp?
10. Zie je een verband tussen de woorden die worden gebruikt als lijdend voorwerp bij het werkwoord ontmoeten?

Bonusopdracht

11. Gebruik het programma om te zoeken naar zinnen met namen van Amerikaanse presidenten. Welke zoekopdracht vind je hiervoor geschikt? Hoeveel zinnen heb je gevonden? Hoeveel daarvan bevatten echt de (achter)naam van een Amerikaanse president?
12. Welke zoekopdracht kun je verzinnen om precies 1 zin met de definitie van het woord black-out als resultaat te krijgen? (bijvoorbeeld: Een black-out is een ...). Werkt deze zoekopdracht even goed als je in plaats van black-out het woord hommel gebruikt?
13. Kan je een vraag verzinnen waarvan het wel leuk zou zijn om het antwoord op te kunnen opzoeken maar wat nu niet kan met dit programma, zelfs al staat het antwoord in de teksten die het gebruikt?

Behalve de woorden en relaties die worden genoemd in deze opdrachten, kan je natuurlijk ook op zoek gaan naar andere woorden en andere combinaties van woorden en relaties.